Een tweedehands boek op afstand kopen zonder zorgen

Een boek op afstand kopen betekent dat u zich verlaat op de beschrijving van de verkoper en op de afspraken die tussen u beiden gelden. In dit artikel leest u welke regels een antiquaar die lid is van de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren hanteert bij aanbod, levering, betaling en retour, zodat u weet waar u aan toe bent voordat het pakket op de mat valt.

Een uitnodiging is nog geen koop

Wie weleens een online boekenaanbod heeft doorgebladerd, weet hoe dat gaat: u ziet een titel, een prijs en een knop. Maar strikt genomen is dat aanbod volgens de verkoopvoorwaarden van de NVvA alleen een uitnodiging om zelf een bod te doen. De overeenkomst komt op twee manieren tot stand: mondeling, als u tegelijk betaalt en de zaken in ontvangst neemt, of doordat de verkoper uw bestelling schriftelijk aanvaardt dan wel de zaken verzendt. Pas op dat moment is er echt een deal.

Dat onderscheid klinkt schools, maar het verklaart waarom een boek dat u net heeft besteld soms alsnog aan iemand anders toevalt. Voor wie eerst grondig wil lezen wat er in een boekbeschrijving staat voordat die knop wordt ingedrukt, is er een apart artikel over het lezen van een boekbeschrijving.

Veertien dagen om een gebrek te melden

U heeft het pakket geopend en de rug blijkt beschadigd, of er ontbreekt een kaart waar de beschrijving mee pronkte. De voorwaarden van de vereniging geven u dan een duidelijke termijn: gebreken moet u binnen veertien dagen na ontvangst schriftelijk aan de verkoper meedelen. Schriftelijk is hier het sleutelwoord. Een telefoontje naar de winkel is menselijk misschien logisch, maar telt volgens de letter van de voorwaarden niet als melding.

Is de melding tijdig en gegrond, dan mag de verkoper het exemplaar vervangen door een ander. Daar is hij echter niet toe verplicht wanneer vervanging door de zeldzaamheid van het boek niet meer mogelijk is. In dat laatste geval geldt uw tijdige melding tevens als ontbinding van de koop, en moeten beide partijen geven wat ze hebben ontvangen: het boek gaat terug, het geld komt terug. De aansprakelijkheid van de verkoper reikt volgens de voorwaarden niet verder dan deze twee wegen.

Wat zegt de gedragscode over beschrijvingen?

Naast de verkoopvoorwaarden publiceert de vereniging een gedragscode die is ontleend aan de ILAB, de internationale koepel van antiquaren. Die code schrijft leden voor dat zij verantwoordelijk zijn voor een nauwkeurige identificatie en beschrijving van alles wat zij te koop aanbieden. Alle gebreken, belangrijke restauraties en weglatingen moeten duidelijk worden vermeld aan wie het materiaal wordt aangeboden of verkocht.

De code geeft daar een verhelderend voorbeeld van. Het is niet onwaar om te vermelden dat een werk 52 platen telt, maar als het er 54 zouden moeten zijn, is het achterhouden van dat feit al een tekortkoming. Voor de koper op afstand is dit geen theoretische kwestie: u kunt geen pagina tellen die u niet heeft. Wie vertrouwt op een beschrijving die onjuist blijkt, heeft volgens de code recht op volledige terugbetaling, inclusief de kosten van terugzending. Is geen andere termijn afgesproken, dan moet de intentie om terug te sturen uiterlijk tien dagen na ontvangst worden gemeld.

Wanneer gaat het risico op u over?

Ook al woont u om de hoek van de winkel, bij een aankoop op afstand zit er een reis tussen uw betaling en uw boekenplank. In de voorwaarden is geregeld wanneer de zaken als geleverd gelden en wanneer het risico op u als koper overgaat: bij feitelijke aflevering op het door u aangewezen adres, zowel binnen als buiten de Europese Unie. Wordt er rechtstreeks aan u of aan een door u aangewezen derde geleverd, dan is het moment waarop de zaken in de feitelijke beschikkingsmacht van die persoon zijn overgegaan het beslissende moment.

Kan het vervoer naar de plaats van bestemming door omstandigheden buiten de wil van de verkoper niet doorgaan, dan mag de verkoper de zaken voor uw rekening opslaan. Opgegeven leveringsdata gelden bovendien bij benadering: de verkoper is niet aansprakelijk voor de gevolgen van een overschrijding van een leveringstermijn. Wilt u de verkoper in verzuim stellen wegens vertraging, dan is bij koop op afstand een schriftelijke ingebrekestelling nodig, zo stellen de voorwaarden onder verwijzing naar artikel 46f lid 1 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Over de vakkundigheid van de verpakking zelf zegt de gedragscode wel iets: verantwoordelijkheid voor schade of verlies tijdens het transport ligt bij de afzender, die zorgvuldig moet inpakken zodat het boek de koper bereikt in de staat waarin het is gekocht.

Wie draagt welke kosten?

De prijs die bij het boek staat is zelden het hele verhaal. Tenzij partijen uitdrukkelijk anders afspreken, rekent de verkoper de prijzen die gelden op de dag van aflevering, en komen verpakking, verzending, transportverzekering, in- en uitvoerrechten en alle overige heffingen en belastingen voor rekening van de koper. Bij een zending naar het buitenland loopt dat snel op, en het loont om die posten vóór de bestelling te weten.

De gedragscode vult dat aan met een eigen, ongebruikelijke regeling: emballagemateriaal zoals kokers en hoezen dat aan u is gefactureerd, wordt door de verkoper retour in ontvangst genomen, mits de zending behoorlijk is gefrankeerd, in goede staat verkeert en binnen negentig dagen na facturering plaatsvindt. In dat geval wordt met u dezelfde prijs verrekend als u heeft betaald. Wie vaker koopt, kan daar dus een kleine besparing vinden.

Betalen, en wanneer het boek echt van u is

Facturen moeten volgens de voorwaarden binnen veertien dagen na de factuurdatum worden voldaan, zonder compensatie of korting, en zonder dat de verkoper daarvoor kosten in rekening mag brengen. Vanaf de veertiende dag na de factuurdatum bent u zonder nadere ingebrekestelling in verzuim en bent u een rente verschuldigd gelijk aan de geldende wettelijke rente vermeerderd met 2 procent. Betaalt u niet, dan mag de verkoper zijn eigen verplichtingen opschorten zolang u hem verschuldigde bedragen niet heeft voldaan.

Opvallend voor de koper op afstand is het eigendomsvoorbehoud: het geleverde boek blijft bij uitsluiting eigendom van de verkoper totdat u aan al uw verplichtingen heeft voldaan. Het pakket staat dan wel op uw plank, maar het boek is nog niet van u. Op alle overeenkomsten is Nederlands recht van toepassing en de toepasselijkheid van het Weens Koopverdrag wordt uitgesloten. Geschillen komen, tenzij dwingend recht anders voorschrijft, voor de rechtbank van het arrondissement waarin de verkoper is gevestigd.

Waar u de volledige tekst vindt

Dit artikel geeft de lijnen van de regels, niet de volledige wettekst. De gehele voorwaarden, inclusief de artikelen over overmacht en invordering en de variant voor verkopen tussen bedrijven, staan op de pagina algemene verkoopvoorwaarden van de NVvA. De voorwaarden zijn zowel in het Nederlands als in het Engels opgesteld; bij verschil in uitleg is de Nederlandstalige versie doorslaggevend.

Eén kanttekening verdient vermelding: de gedragscode op de ILAB-pagina is grotendeels in het Engels gesteld, en de vereniging publiceert geen eigen Nederlandse vertaling daarvan. Over wat er in uw situatie precies geldt, beslist uiteindelijk de volledige tekst van de voorwaarden zelf. Voor de vraag waar u in Nederland een aanbod vindt om op afstand te bestellen, verwijzen wij naar waar u een tweedehands boek vindt.